Correctie van gevolgen
Correctie van gevolgen wordt in de handreiking besproken. Ook hebben we in een eerder hoofdstuk correctie als archetype erkend in het gevolgenjournaal. In dit document wordt beschreven hoe je correctie van gevolgen doet in een betrouwbaar register.
Als we spreken over correcties hebben we het over het corrigeren van fouten met terugwerkende kracht. Bijvoorbeeld: een persoon is verhuisd en achteraf blijkt het verkeerde adres geregistreerd te zijn. Het doel van een correcties in een betrouwbaar register is om dit op zo'n manier te corrigeren, dat na correctie duidelijk is op welk adres deze persoon daadwerkelijk woont vanaf de oorspronkelijke doorgave van verhuizing, én dat duidelijk is dat er in het register een correctie heeft plaatsgevonden en er een periode foutieve informatie geleverd is.
Op verschillende manieren kijken naar correcties
Vanuit de query-kant zijn er meerdere manieren om naar correctie te kijken:
- Je kan geïnteresseerd zijn in wat er daadwerkelijk gebeurd is.
- Je wil simpelweg weten waar de persoon daadwerkelijk naartoe verhuisd is (en wanneer).
- Je kan geïnteresseerd zijn in wat er precies fout is gegaan.
- Welke velden waren er incorrect en wanneer?
- Je kan geïnteresseerd zijn in wat er precies gecorrigeerd is.
- Wat is de exacte mutatie van-naar geweest?
Ten behoeve van het eerste perspectief wil je de gevolgen 'zoals ze hadden moeten zijn' kunnen reconstrueren, zodat je precies weet wat er wanneer daadwerkelijk gebeurd is.
Het eerste perspectief laat dan misschien wel de gevolgen zien 'zoals ze hadden moeten zijn', maar daarmee verdwijnt het zicht op wat er nu eigenlijk gecorrigeerd is. Wat er fout was, is verdwenen en ook niet-gecorrigeerde gegevens zitten in deze collectie. Om te voorzien in het tweede en derde perspectief heb je de behoefte aan expliciteit: welke velden waren fout en met wat zijn deze hersteld?
Om in alle drie deze perspectieven te voorzien dien je aan de ene kant te vertellen welke oorspronkelijke gevolgen fout zijn en onttrokken dienen te worden en welke gevolgen daarvoor in de plaats komen. Daarmee zijn de 'gevolgen zoals ze hadden moeten zijn' te reconstrueren. Daarnaast dien je expliciet te zijn in welke velden er gecorrigeerd zijn, en waarom.
Vormen van correctie
De aanpak voor correctie combineert specifieke commando's met een generieke achtervang. Dit zorgt voor zowel duidelijkheid als flexibiliteit.
Specifieke correctie
Idealiter wordt bij correctie een specifiek correctiecommando aangeroepen dat leidt tot een specifiek correctiegevolg. Dit correctiegevolg bevat:
- Een lijstje van welke gevolgen incorrect waren, en dus voor de geldigheidstijdlijn onttrokken dienen te worden.
- Een specifieke duiding van wat er gecorrigeerd is en waarom.
- De gevolgen zoals ze hadden moeten zijn.
Deze correctiewerkwijze geeft je specificiteit: elk correctiecommando is expliciet en duidelijk in zijn intentie en duidelijkheid: zowel wat er fout was als hoe het had moeten zijn is vastgelegd. Op deze manier voorzie je in de behoefte die de drie hierboven genoemde perspectieven vragen.
Een dergelijk correctiecommando (deze komt uit het voorbeeld voor correctie van eigenaarschap uit de WOZ casus) ziet er dan zo uit:
Generieke correctie (de achtervang)
Correctie kent vele vormen, en het kan een uitdaging zijn om voor elke mogelijke correctieoperatie een commando en gevolg geïmplementeerd te hebben. Om toch flexibiliteit te kunnen bieden in het verwerken van correctie stellen wij dat er ook een generiek correctiecommando en gevolg nodig is. Dit generieke correctiegevolg moet nog steeds een lijstje van incorrecte gevolgen bevatten en beschrijven hoe de gevolgen dan wel hadden moeten zijn. Deze generieke variant kan alleen niet gestructureerd beschrijven wat er precies gecorrigeerd is. Maar deze vorm van correctie biedt je de flexibiliteit die nodig is om alle mogelijke fouten te kunnen corrigeren.
Een dergelijk correctiecommando (deze komt uit het voorbeeld voor de correctie van de verhuizing uit de BRP casus) ziet er dan zo uit:
Correctie van correctie
Soms blijkt een eerdere correctie zelf ook niet juist te zijn. In dat geval moet er een tweede (of soms zelfs derde) correctie worden uitgevoerd. Bij een correctie van een correctie worden zowel de gevolgen uit het oorspronkelijke foutieve commando als de eerste correctie onttrokken, en worden opnieuw de gevolgen zoals deze hadden moeten zijn beschreven. Door eerdere correcties in zijn geheel te onttrekken en in zijn geheel over te doen houden we onttrekkingen op het niveau van gehele gevolgen, en voorkomen we complexe correctiestructuren.
Zie dubbele correctie verhuizing voor een voorbeeld waarin een verhuizing eerst fout werd geregistreerd, daarna fout werd gecorrigeerd, en uiteindelijk alsnog correct wordt vastgelegd.
De onderschreven gevolgen
Als we een correctie doorgevoerd hebben, kunnen we een projectie maken van hoe de gevolgen hadden moeten zijn: de onderschreven gevolgen. Hieronder zie je een voorbeeld van een correctie van een verhuizing. Links zie je het gevolgenjournaal, rechts wordt getoond wat de onderschreven gevolgen zijn na correctie. De correctie onttrekt de oorspronkelijke verhuizing, en voegt de correcte verhuizing toe.
Varianten van correctie
Verandering van gegevens
Wanneer identificerende gegevens veranderen (bijvoorbeeld een naam of adres), is een specifiek correctiecommando vereist. Dit zorgt voor duidelijke registratie van wat er veranderd is en waarom.
Zie herstel van eigenaarschap voor een voorbeeld.
Verschuiving van tijdstippen
Wanneer tijdstippen verkeerd zijn geregistreerd (bijvoorbeeld een overdracht die een dag te laat is ingeschreven), moet de tijdlijn worden aangepast. Dit kan leiden tot nieuwe toestanden die tussen bestaande toestanden worden geplaatst.
Zie herstel van tijdstip overdracht en herstel van tijdstip ontstaan WOZ object voor voorbeelden.
Ontbrekende gevolgen achteraf toevoegen
Soms wordt een gevolg gemist dat tussen bestaande gevolgen had moeten staan. Via de combinatie van specifiek commando en subgevolgen kan deze ontbrekende stap achteraf worden toegevoegd.
Zie ontbrekende overdracht toegevoegd voor een voorbeeld.
Gevolgen onttrekken
Wanneer een gevolg onterecht is geregistreerd (bijvoorbeeld een emigratie die nooit heeft plaatsgevonden), kan dit gevolg ongedaan worden gemaakt via een correctie. De correctie markeert het onterechte gevolg als vervallen en corrigeert de situatie zoals deze had moeten zijn.
Zie onterechte emigratie voor een voorbeeld waarin een emigratie ongedaan wordt gemaakt en de verhuizing opnieuw wordt afgespeeld om de emigratie te bovenschrijven.